Η Συγχώρεση θεωρείται αναγκαία συνθήκη για την κοινωνία. Πόσο εύκολο είναι όμως να την εφαρμόσουμε; Και τι πραγματικά σημαίνει συγχωρώ; Συγχωρώ σημαίνει ξεχνάω; Και αν συγχωρώ, συγχωρώ τους πάντες; Το κάνω για το καλό των άλλων ή και για το δικό μου καλό;
Η δύναμη της συγχώρεσης αναφέρεται πολύ συχνά στην “εργαλειοθήκη” της ψυχολογίας και της ψυχοθεραπείας. Όχι άδικα. Το να μπορούμε να συγχωρέσουμε τους άλλους, είναι ένα ισχυρό μέσο για να πάμε παρακάτω την ζωή μας, να προχωρήσουμε χωρίς “κρατούμενα”, χωρίς “υποχρεώσεις”.
Τι σημαίνει συγχωρώ;
Πώς αντιλαμβανόμαστε όμως την έννοια της συγχώρεσης; Ας δούμε πρώτα την ετυμολογία της λέξης: Το ρήμα συνχωρώ είναι σύνθετο, από τις λέξεις “συν+χώρος”, δηλαδή να μπορώ να “χωρέσω και…”, να “χωρώ και αυτό…”. Στην πράξη η συγχώρεση προϋποθέτει συναισθηματικό και ψυχικό χώρο για να τοποθετήσουμε μέσα σ’αυτόν ό,τι μας συνέβη.
Συγχωρώ σημαίνει αποδέχομαι, δεν αντιστέκομαι στα δεδομένα των γεγονότων. Αυτό που συνέβη δεν μπορεί να αλλάξει, ο χρόνος δεν μπορεί να γυρίσει πίσω, ό,τι έγινε- δυστυχώς- δεν μπορεί να ξεγίνει. Όσο επώδυνη και αν είναι μια τέτοια αλήθεια, είναι για το δικό μας καλό να την αποδεχτούμε.
Ένα άτομο που συγχωρεί σημαίνει ότι παίρνει την απόφαση να μη νιώθει θυμό, μίσος και δεν διακατέχεται από την επιθυμία της εκδίκησης. Χρειάζεται να βρούμε τη δύναμη, την ψυχική δύναμη, να συμπεριλάβουμε στην ιστορία της ζωής μας τις άσχημες εμπειρίες που μας έχουν πονέσει, μας έχουν πληγώσει. Αυτό δεν αφορά μόνο την σχέση μας με τους άλλους, αφορά και ό,τι νιώθουμε για τον ίδιο μας τον εαυτό! Μάλιστα είναι πολύ σημαντικό να μάθουμε να συγχωρούμε και τον εαυτό μας! Ίσως κάποιες φορές είναι σημαντικότερο να ξεκινήσουμε από αυτό…
Βέβαια προσοχή: Αποδέχομαι δε σημαίνει συνυπογράφω! Συγχωρώ δε σημαίνει απαραίτητα, συμφωνώ. Δε σημαίνει ότι δεν αναγνωρίζω το μέγεθος της πράξης του άλλου ατόμου, ή δεν καταλαβαίνω κάποια προσβολή ή αρνητική πράξη/λόγια προς το πρόσωπό μου. Η συγχώρεση δε σημαίνει ότι αγνοούμε τη σοβαρότητα μιας προσβολής ή άσχημης πράξης από ένα άλλο άτομο ή από ομάδα ατόμων προς το πρόσωπό μας. Απλά έχουμε δυο επιλογές: να ζούμε με το θυμό και τη σκέψη της εκδίκησης ή να συγχωρέσουμε το άλλο άτομο και να προχωρήσουμε παρακάτω στη ζωή μας.
Σημαίνει όμως ότι επιλέγουμε να βάλουμε ένα τέλος σε αυτό και ό,τι συνεπάγεται, δηλαδή τα αρνητικά συναισθήματα και την ψυχολογική και σωματική ένταση, και να έρθουμε σε συμφιλίωση πρώτα με τον εαυτό μας αλλά και με τους γύρω μας. Μας επιτρέπει να έχουμε ηρεμία στην καθημερινή μας ζωή.
Όταν επιλέγουμε τη συγχώρεση σημαίνει ότι επιλέγουμε να δείξουμε γενναιοδωρία, ευγένεια και αγάπη όχι μόνο προς το άλλο πρόσωπο αλλά και προς τον ίδιο μας τον εαυτό.
Βέβαια δε χρειάζεται να χαιρόμαστε ή να μην λυπόμαστε για ένα “κακό” που μας βρήκε! Είναι άλλο το ένα και άλλο το άλλο… Για την ακρίβεια χρειάζονται και τα δύο: Χρειάζεται να βιώσουμε τα συναισθήματα μιας απώλειας, να αφεθούμε, να επιτρέψουμε στον εαυτό μας να κλάψει, να πονέσει, ακόμα και να υποφέρει, “έτσι κι αλλιώς αυτό είναι που μας συμβαίνει αυτήν την στιγμή”, αλλά με τον χρόνο, ωφελεί να μπορέσουμε να συγχωρέσουμε εαυτόν (και αλλήλους) για αυτό που έγινε… Να μπορέσουμε να πάμε παρακάτω, να συνεχίσουμε να προχωράμε εμπρός.
Διαφορετικά κινδυνεύουμε να καθηλωθούμε στην απώλεια, στο πρόβλημα, σε καθετί που μας κρατά προσκολλημένους στα γεγονότα, σε μία κουβέντα, μία στραβή ματιά… Είναι κρίμα, μερικές ζωές να μένουν στάσιμες, να χαραμίζονται, αδυνατώντας να προχωρήσουν. Είναι κρίμα η ζωή να περνά και να χάνεται…
Πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι να συγχωρούμε;
Πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι να καταφέρει κανείς να φτάσει στο σημείο να συγχωρεί χωρίς να νιώθει ποτέ αρνητικά συναισθήματα για τους άλλους;
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η συγχώρεση αποτελεί μια δοκιμασία, αφού μπορεί το άλλο άτομο να μη θέλει να παραδεχτεί το λάθος του και να μην αξίζει τη συγχώρεση από εμάς.
Σύμφωνα με έρευνες της Ψυχολογίας, η Συγχώρεση μπορεί να είναι ένα χαρακτηριστικό έμφυτο στην προσωπικότητά μας ή  κάτι για το οποίο χρειάζεται να κάνουμε εξάσκηση ώστε να μπορούμε να το καταφέρουμε, ακόμα κι αν κάποιοι το θεωρούν ιδιαίτερα δύσκολο στην πράξη.
Έχουν γίνει πολλές μελέτες στον τομέα της Ψυχολογίας για την Συγχώρεση, οι οποίες έδειξαν ότι τα άτομα που νιώθουν αρνητικά συναισθήματα, προς κάποια άλλα άτομα μη δεχόμενοι τη συγνώμη τους, ή άτομα που ζούν περιμένοντας άλλο άτομο να τους ζητήσει συγνώμη, έχουν αυξημένα επίπεδα στρες τα οποία μπορούν να έχουν συνέπειες στην πνευματική και σωματική τους υγεία. Για παράδειγμα, αντιμετωπίζουν προβλήματα στην προσοχή, στον ύπνο, σωματική κούραση, πονοκεφάλους, αρνητικά συναισθήματα, όπως απογοήτευση, θυμό, και μακρόχρονα, βλαβερές συνέπειες στην καρδιά και την αρτηριακή πίεση.
Η αξία της Συγχώρεσης
Το πρώτο και πιο βασικό είναι να καταλάβουμε την αξία της Συγχώρεσης και της εφαρμογής της.

  • Αρχικά, τα άτομα που συγχωρούν, έχει βρεθεί ότι ζούν περισσότερο.
  •  Η Συγχώρεση μας κάνει πιο ευτυχισμένους. Οι ευτυχισμένοι άνθρωποι συγχωρούν πιο εύκολα. Παράλληλα, η απόφαση να συγχωρέσουμε μπορεί να μας κάνει πιο ευτυχισμένους.
  • Μειώνει το άγχος και τα αρνητικά συναισθήματα.
  • Βοηθάει στη λειτουργία της καρδιάς και της αρτηριακής πίεσης.

  • Η Συγχώρεση καλυτερεύει τις ανθρώπινες σχέσεις. Αυτό είναι ιδιαίτερα εμφανές στις κοντινές μας σχέσεις, όπως οικογένεια, στενοί φίλοι, συνεργάτες. Βοηθάει τις σχέσεις μας να διατηρηθούνε στο χρόνο και να γίνουν ακόμα πιο δυνατές.
  • Μία κοινωνία που αποτελείται από άτομα που θεωρούν τη Συγχώρεση αρετή όχι μόνο στη θεωρία αλλά και στην πράξη, μπορεί να βοηθήσει να χτιστούν πιο δυνατά θεμέλια σε αυτήν και να  βοηθήσει και άλλα θετικά στοιχεία να αναπτυχθούν, όπως η ευγένεια, η αλληλεγγύη, η γενναιοδωρία, και η αγάπη.
  • Η Συγχώρεση βοηθάει ένα γάμο να διατηρηθεί περισσότερο στο χρόνο και τη σχέση του ζευγαριού να γίνει πιο δυνατή.

  • Μας δίνει την αίσθηση του ελέγχου, ότι μπορούμε να έχουμε έλεγχο στην κατάσταση και δεν αφήνουμε την κατάσταση και το άλλο ατόμο να ορίζουν τα συναισθήματα και την σκέψη μας.

Τεχνικές που βοηθούν να συγχωρούμε
Ερευνητές της Θετικής Ψυχολογίας που έχουν μελετήσει τις θετικές συνέπειες της Συγχώρεσης σε προσωπικό αλλά και κοινωνικό επίπεδο υποστηρίζουν ότι υπάρχουν τεχνικές που μπορούν να μας βοηθήσουν στο να μπορούμε να καταφέρουμε να συγχωρούμε πιο εύκολα τους άλλους και καταστάσεις.
Κάποιες από αυτές είναι:
- Αρχικά κατανοήστε ότι η Συγχώρεση και η πρακτική της είναι προτέρημα.
- Δώστε χρόνο στον εαυτό σας να διώξει κάθε είδους θυμού ή επιθυμία για εκδίκηση. Η Συγχώρεση αποτελεί μια διαδικασία και είναι πιθανό και κατανοητό να χρειαστούμε χρόνο.
- Προσπαθείστε να καταλάβετε τη θέση του άλλου ατόμου. Για παράδειγμα, μπορεί να έχει κάνει κάτι που ίσως δεν έχει συνειδητοποιήσει και επομένως δεν γνωρίζει το βαθμό που σας έχει πειράξει. Αν αυτή είναι μια εκδοχή, αποφασίστε να του μιλήσετε. Πολλές φορές η έλλειψη σωστής επικοινωνίας μεταξύ των ατόμων μπορεί να εντίνει μια αρνητική κατάσταση.
- Αποφασίστε ότι η εκδίκηση ή η κακία δεν συμβαδίζουν με τις αξίες που έχετε ως άτομο. Προσπαθείστε να καταλάβετε τα κίνητρα του άλλου ατόμου και παραμείνετε σταθεροί σε ό,τι εσείς πιστεύετε ότι αποτελεί σωστό και ηθικό να ακολουθήσετε. Το να παραμείνετε θυμωμένοι βλάπτει κυρίως εσάς τους ίδιους.
- Δείξτε συγχώρεση ακόμα και στην περίπτωση που το άλλο άτομο δεν έχει ζητήσει ποτέ συγνώμη, ή δεν πρόκειται να το κάνει στο μέλλον για οποιοδήποτε λόγο. Αποφασίστε ότι θα συγχωρήσετε την κατάσταση για το δικό σας όφελος.
- Δουλέψτε με το συναίσθημα του θυμού. Έχει βρεθεί σε έρευνες ακόμα και σε άτομα που έχουν υποστεί κακοποίηση ψυχική ή σωματική, ότι καταφέρνουν να αντιμετωπίσουν την κατάσταση που τους έχει πληγώσει πολύ καλύτερα όταν αποφασίζουν να μειώσουν τα επίπεδα θυμού που αισθάνονται.
- Γράψτε ένα γράμμα προς το άτομο που σας έχει πληγώσει ή αδικήσει, χωρίς να το δώσετε. Αυτό θα βοηθήσει να εξωτερικεύσετε οποιαδήποτε αρνητικά συναισθήματα συνδέονται με τη συγκεκριμένη κατάσταση και το άτομο. Αν χρειαστεί, επαναλάβετε μετά από καιρό.
- Πολλές φορές τα συναισθήματα θυμού και η επιθυμία για εκδίκηση αποσπούν πολύτιμο χρόνο από την καθημερινή μας ζωή, τα προσωπικά μας ενδιαφέρονται, τις υπόλοιπες σχέσεις μας και τον εαυτό μας. Αξιολογήστε τι είναι πραγματικά σημαντικό για σας και σας δίνει νόημα στη ζωή. Πάρτε την απόφαση να βάλετε την συγκεκριμένη κατάσταση που σας κάνει να αισθάνεστε αδικημένοι ή πικραμένοι παράμερα, ειδικά όταν δεν μπορείτε να την αλλάξετε, και δώστε την προσοχή σας στα πράγματα και τους ανθρώπους που πραγματικά σας ευχαριστούν.
Συμπέρασμα
Eίναι σημαντικό να καταλάβουμε ότι η Συγχώρεση και τα θετικά συναισθήματα που τη συνοδεύουν, αποδεσμεύουν εμάς κυρίως από καταστάσεις, σκέψεις και συναισθήματα που έχουν αρνητικό αντίκτυπο στην ψυχική και σωματική μας υγεία.
Όσο σημαντικό όμως είναι να συγχωρούμε άλλους ανθρώπους και καταστάσεις, τόσο σημαντικό είναι να ζητάμε κι εμείς από τη μεριά μας συγχώρεση όταν γνωρίζουμε ότι φταίμε σε μια κατάσταση.
Η λέξη «Συγνώμη» και η πρακτική εφαρμογή της θεωρείται μαγική και όχι άδικα, αφού μπορεί να επαναφέρει τις σχέσεις μας με τα άλλα άτομα, αλλά και με τον ίδιο μας τον εαυτό.  Ρωτήστε τον εαυτό σας τι πραγματικά αξίζει την προσοχή σας και το χρόνο σας, συγχωρέστε μια κατάσταση ή ένα άτομο και γίνετε εσείς παράδειγμα προς τους άλλους ανθρώπους.
Θέλει μεγαλείο ψυχής η συγχώρεση, όμως είναι για καλό. Πρώτα απ’ όλα το δικό μας καλό. Γιατί το καλό επιστρέφει πάντα και όπως είπε πρώτος ο μεγάλος υπαρξιστής φιλόσοφος Φ.Νίτσε: “Ό,τι δεν μας σκοτώνει μας κάνει πιο δυνατούς!”.
Επιμέλεια: Δρ Ράνια Χιουρέα, Σύμβουλος ΕΑΕ
Βασισμένο στα: (α) «Η συγχώρεση και τα οφέλη της στην ψυχολογία μας» Δρ. Μαρία Φωτιάδου, Ψυχολόγος, 2018.
(β) «Γιατί η συγχώρεση είναι ένα πολύτιμο εργαλείο της ψυχολογίας;» Γιάννης Ξηντάρας, Ψυχολόγος, 2017.

Πηγές:

Διαβάστε επίσης:


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Αναδημοσίευση ή άλλη χρήση των άρθρων της ιστοσελίδας είναι θεμιτή, μόνο αν συνοδεύεται από τα πλήρη στοιχεία των συγγραφέων και του διαδικτυακού τόπου.

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ: 1) Τα γραφόμενα στην ιστοσελίδα αυτή προορίζονται για ενημερωτική χρήση. Δεν αποτελούν συστάσεις εξατομικευμένης θεραπείας ή/και διάγνωσης και δεν μπορούν να υποκαταστήσουν την επιστημονική συμβουλή του Ειδικού Επαγγελματία για κάποιο συγκεκριμένο περιστατικό. 2) Σε κάθε άρθρο αναγράφονται τα στοιχεία των συγγραφέων του και στο τέλος της ανάρτησης η πηγή προέλευσης, όταν πρόκειται για αναδημοσίευση από άλλο ιστότοπο. 3) Αναδημοσιεύσεις από άλλες ιστοσελίδες και κείμενα άλλων συγγραφέων, δεν απηχούν κατ' ανάγκη τις θέσεις μας.


ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΔΕΙΤΕ ΤΑ ΠΑΡΑΚΑΤΩ VIDEO:




ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ - Ειδήσεις

Εκπαιδευτική Επικαιρότητα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ - Δημοφιλή Θέματα